چگونه با رتبه کنکورم کنار بیایم ؟

چگونه با رتبه کنکورم کنار بیایم ؟                                           نوشته : دکتر سیما میرلو- پزشک و روانشناس بالینی

با سلام خدمت خانم دکتر عزیز . پسر من امسال کنکور داد و رتبه اش اصلا خوب نشد .الان مرتب گریه می کند و همه را مقصر می داند چگونه می توانم او را آرام کنم؟       م.ت از تهران

با سلام خدمت شما مادر عزیز .این روزها که نتایج کنکور آمده است در بسیاری خانه ها وضعیت نوجوان  شما و والدین  ناراحت کننده است .

در واکنش به این اتفاق؛ والدین و نوجوان، دست به انتخاب رفتارهای متفاوتی می زنند مثل سرزنش کردن یکدیگر ، غر زدن ، انتقاد کردن و مقصر دانستن یکدیگر و… که همه این رفتارها بستگی به 2 مورد زیر دارد:

1.اول میزان انکار یا پذیرش و به رسمیت شناختن واقعیت موجود .

وقتی شما رتبه خود را در کنکور انکار می کنید مثلا می گید: نه امکان نداره این رتبه من باشه من باید خیلی بهتر از این می شدم و… در واقع شکاف بزرگی بین داشته  و خواسته شما اتفاق می افتد که باعث می شود بیشتر احساس افسردگی ،  درماندگی ، غم ، خشم وبطور کلی  عدم کنترل بر شرایط  داشته باشید. در این زمان دست به انتخاب رفتارهای مختلف می زنید مثل گریه کردن، داد زدن ، قهر کردن و فاصله گرفتن از دیگران مثلا به تلفن هیچ‌کس پاسخ نمی دهید و…

در حالیکه در این مواقع میتوانید دست به انتخاب رفتارهای بهتری بزنید چگونه ؟

با پذیرش واقعیت با سوالات زیر:

واقعیت این است که الان رتبه من در کنکور خوب نشده است .اگر این واقعیت را بپذیرم چگونه می توانم با آن کنار بیایم ؟ دو انتخاب دارم : یا خواسته خودم را تعدیل کنم و رشته و دانشگاههای متناسب با رتبه ام را بررسی و انتخاب کنم  و یا  اینکه : تغییری در خواسته ام ندهم و تصمیم بگیرم برای رسیدن به خواسته ام بجنگم و شانس خودم را دوباره امتحان کنم و سال دیگردوباره کنکور بدهم.

دومین مورد که باعث انتخاب رفتارهای مختلف در ما می شود:

2.میزان و شدت پذیرش مسئولیت مان در قبال انتخاب‌هایمان است

اگر سهم خودمان را در اتفاقی که افتاده است نپذیریم زمین و زمان را مقصر می دانیم مثلا چرا سوالات روخیلی سخت داده بودند؟ یا کرونا باعث شد من نتونم خوب درس بخونم و..در حالیکه با این کار هیچ تغییری در احساس بد شما ایجاد نخواهد شد و شما بیشتر احساس قربانی بودن می کنید :قربانی افراد یا شرایط

-در حالیکه در این مواقع میتوانیم دست به انتخاب رفتارهای بهتری بزنیم چگونه ؟

 

با پذیرش میزان سهم و مسئولیت خودمان در بروز این اتفاق

با پرسیدن سوالات زیر از خودمان : سهم من در رتبه ای که بدست آوردم چقدر است؟ آیا به اندازه کافی تلاش کردم؟ آیا به اندازه کافی از خواسته ها و تفریحاتم گذشتم؟ آیا به اندازه کافی از امکاناتی که در اختیارم بود استفاده کردم؟ و.. در این مواقع وقتی میزان سهم خودتان را دررتبه ای که بدست آوردید پیدا کنید حداقل باعث می شود که به اندازه سهم خودتان کنترل کافی برنتیجه کنکورتان داشته باشید و بتوانید جلوی بروز دوباره اتفاق را بگیرید.

 

 

 

رفتارهایی که ما انتخاب می کنیم 4 مولفه دارد :

اولین مولفه آن “عمل” ماست اینکه «ما چکار می کنیم »که البته قابل مشاهده ترین مولفه است مثل گریه کردن ، داد زدن ، راه رفتن ، حرف زدن ، خوردن و…

اما دومین مولفه آن : “افکار” ماست که قابل مشاهده نیست و در ذهن ما اتفاق می افتد اما در رفتار ما بسیار تاثیر می گذارد .

سومین مولفه آن : “احساس” ماست .چرا که در پشت رفتارهای ما یک احساسی نهفته است که ما فقط آن را حس میکنیم مثل افسردگی ، درماندگی، غم ، خشم ، بدبختی ، شادی و…که  بیشترین علت کمک خواستن شما از دیگران همین مولفه است.

و چهارمین مولفه آن :” فیزیولوژی “ یا واکنشهای بدنی است مثل طپش قلب ،سرد شدن انگشتان ، عرق کردن و…

اگر این چهار مولفه را مثل چرخ های یک ماشین در نظر بگیریم دو مولفه “عمل و فکر” چرخ های جلوی ماشین هستند که ما بر آنها کنترل و تسلط داریم و” احساس و فیزیولوژی بدن” دو چرخ عقب ماشین هستند که شما هیچ کنترلی برانها ندارید بلکه فقط فکر و عمل شما روی آنها کنترل دارد .بنابراین شما هیچ وقت نمی توانید در لحظه تصمیم بگیرید که احساس شادی کنید شما فقط تصمیم می گیرید که به یک مساله شاد کننده فکر کنید ( مولفه فکر) و یا یک کار شادی بخش انجام دهید (مولفه عمل) و ثانویه به آنها شما احساس شادی می کنید و یا بدنتان به آرامش و هیجان می رسد.

حال اگر بیشتر دقت کنید متوجه می‌شوید که شما حتی افسردگی کردن را هم انتخاب می کنید البته بطور غیرمستقیم با افکاری مثل انکار واقعیت و انکار مسئولیت خودتان در قبال اتفاق پیش آمده .

با پرسیدن سوالات بهتر از خودمان ببینید در این لحظه که احساس خشم یا  افسردگی می کنید چه افکاری در ذهنتان است؟  آیا افکار شما در جهت انکار واقعیت و انکار مسئولیت تان است ؟ اگر این طور است چون شما به افکار و اعمالتان کنترل داریم با پرسیدن سوالات بهتر(عمل) دست به تغییر افکارتان می زنید  تا احساستان نیزتغییر کند .

موفق باشید .

دیدگاهتان را بنویسید